Dengeli İlişkilerin Formülü: Hem Etkileyebilme Hem Etkileyememe Deneyimi

İnsan insana bütün ilişkilerde geçerli olacak ve ilişkiyi iyleştirecek hap bir bilgi olsa ne olurdu?

Birini bir yandan etkileme gücün varken bir yandan da etkileyememe gücünün olması. Sanki bir paradoks gibi görünüyor ilk bakışta. Ne demek bunlar o vakit? Mesela arkadaşına birşeyden rahatsız olduğunu dile getirdin. O da kendine baktı ve artık rahatsız olduğun şeyi yapmıyor. Bu birinin ötekini etkileyebilme gücüdür. Beni görüyor, ihtiyacımı anlıyor ve bir hatası olduğunu kabul edip davranışını değiştirebiliyor. Bu çocukların annelerinden, eşlerinde birbirinden gördüğü vakit, ilişkiyi yüz katı sağlam kılacak bir unsurdur.

İkincisi ise sınır koyabilir olma ile ilgilidir. Karşındaki fikrini değiştirmeye zorladığı, haklarını ihlal ettiği, tutturduğu zamanlarda etkilenmeyen sağlam bir yapı da en az ilki kadar gerekli hatta vazgeçilmezdir. Karşısında bir çocuk ya da çocuk parçası aktif bir yetişkin dururken, katı ve soğuk olmayan ama diğerinin duygu karmaşasına da kapılmayan, sağlam ve olgun bir yetişkinin varlığı.. Beni terketmiyor, kötü davranmıyor, küçük görmüyor ve hepsiyle beraber fikri de değişmiyor. Burada bu şartlarda bir etkim yok ama varlığım hiçe sayılmışta değil. Öyle güven verici ve onarıcı bir deneyimdir ki..

Anne çocuk arasında bu iki unsur; etkileyebilme ve etkileyememe durumları bahsettiğim çerçevede varolsa o çocuğun ruhsal olarak sırtı yere gelmez. Yetişkin bir ilişkide böyle sağlıklı yapılarla karşılaşan her insan payına düşen onarımı bir miktar alır. Terapininde olayı biraz budur. Danışan dertlerim karşımdaki kişiyi harab etmiyor, onu kötü etkilemiyor hissini yaşarsa ancak o zaman en derinlere gömülmüş acıları açma cesareti gösterebilir. Terapist tümgüçlü bir baba gibi, hiç hatasızmış gibi değilde burada hissettiğin şeyde benimde payım var mı diye sorabilirse ancak o zaman danışan terapist üzerinde de bir etkim var hissi ile sağlam bir güven duymaya başlayabilir.

Her etkileyememe deneyiminde kendi sınır koymasını geliştirirken, her etkileyebilme deneyiminde kendi hatalarını farkedip değiştirebilir olma kapasitesi artar. Yani kişiler anne babalarından öğrenemediklerini hayattanda öğrenemezse, iş terapiye kalıyor🌱